Birinci Dünya Savaşı’na 1916’da dahil olan Romanya, başkent Bükreş dahil topraklarının bir kısmını kaybedince Ulusal Banka dahil önemli birçok kurumunu Laşi (Yaş) kentine taşıdı.
Romanya, altın rezervlerini Rusya’ya gönderdi
Romanya, o dönem bütün topraklarını kaybetme riskine karşı Ulusal Banka’da bulunan altın rezervi ve diğer değerli eşyalarını Rusya’ya gönderme kararı aldı.
Ulusal Banka’da bulunan 91,5 ton altın ve bazı mücevher ile kültürel eşyalar Aralık 1916 ve Ekim 1917’de gemiyle Moskova’ya götürüldü.
Romanya, Birinci Dünya Savaşı’nın ardından altınlarını geri alabilmek için girişimde bulundu ancak mesele günümüze kadar taşındı.
Romanya Dışişleri Bakanlığı, ülkenin 1916-1917’de dönemin güvenlik endişeleri nedeniyle Rusya’ya gönderdiği 91,5 ton altın rezervi ve bazı mücevherler ile kültürel eşyaların geri verilmesine ilişkin devam eden meseleye yönelik AA’ya yazılı açıklamada bulundu.
Avrupa Parlamentosu’nun (AP), Romanya’nın gönderdiği altın ve diğer değerli eşyaları Rusya’nın iade etmesi gerektiğini belirten 4 Mart 2024 tarihli kararının anımsatıldığı açıklamada, ülkenin ulusal hazinesine Rusya’nın yasa dışı olarak “el koyduğu” savunuldu.
Açıklamada, durumun Rusya ile çözüme kavuşması gereken bir mesele olduğuna işaret edilerek, şu ifadelere yer verildi:
“O dönem Rusya’ya teslim edilenler, Romanya Ulusal Bankası’nın elinde bulundurduğu altın rezervlerinin yanı sıra maddi ve kültürel değere sahip eşyaları da içeriyor. Bunların sadece bir kısmı iade edildi. Dolayısıyla bu meselenin çözümü Romanya için son derece önemli. Mesele, Romanya ile Rusya arasındaki siyasi gündemin en önemli konulardan birisi olmaya devam etmektedir.”
“Romanya-Rusya Ortak Komisyonu çalışmalarına yeniden başlasın”
Romanya’nın iddialarını o dönem hazinenin Rus temsilcileri tarafından teslim alındığı ve Moskova’ya vardığına dair imzalanan protokollere dayandırdığına vurgu yapılan açıklamada, bu protokolde Rusya’nın teslim aldığı hazineyi Romanya’ya iade etme taahhüdü verdiği ifade edildi.
Açıklamada, protokolün uluslararası antlaşma niteliğinde olduğu ve buna Rusya’nın da itiraz etmediği belirtildi.
Romanya’nın Birinci Dünya Savaşı sırasında Rusya’ya gönderdiği altın rezervlerine ilişkin meselenin kurulan Romanya-Rusya Ortak Komisyonu’nca analiz edildiği kaydedilen açıklamada, komisyonda iki taraftan tarih, arşiv, finans, bankacılık ve sanat tarihi gibi alanlarda uzmanların bulunduğu aktarıldı.
Açıklamada, 2003’te oluşturulan komisyonun birkaç kez bir araya geldiği, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının başlamasıyla çalışmalara ara verildiği belirtilerek, siyasi şartlar izin verdiğinde ortak komisyonun yeniden çalışmalarına başlaması talebinde bulunuldu.
